کابل فیبر نوری یکی از محیطهای انتقال داده با سرعتبالا است که از پالسهای نـور بـرای انتقـال دادهها از طریق تارهای سیلیکون بهره می گیرد. یک کابل فیبر نوری که کمتر از یک اینچ قطر دارد می تواند صـدها هزار مکالمه صوتی را حمل کند. فیبرهای نوری تجاری ظرفیت 5/2 تا 10 گیگابایت در ثانیه را فـراهم می سازند. امروزه از فیبر نوری در موارد متفاوتی نظیر شبکههای تلفـن شـهری و بینشهری، شبکههای کامپیوتری و اینترنت استفاده به عمل می آید.
انواع کابل فیبر نوری بر اساس محل نصب
به دلیل ظرفیت بالای انتقال داده، کابل های فیبر نوری به طور گسترده در شبکه های کامپیوتری و مخابرات مورد استفاده قرار می گیرند. علاوه بر این از کابل های فیبر نوری در صنایع نظامی و فضایی به عنوان وسیله ارتباطی و انتقال سیگنال بکار گرفته شده و همچنین از قابلیت های آن در سنسور های دما استفاده می شود. کابلهای فیبر نوری با توجه به محیطی که باید در آن نصب شوند در انواع متفاوتی تولید و عرضه می شوند.انواع مختلف کابل فیبر نوری را می توان در دو دسته کلی طبقه بندی کرد:
- کابل Indoor/outdoor
- کابلهای فیبر نوری جهت کاربرد در داخل ساختمان (Indoor)
- کابلهای فیبر نوری جهت کاربرد در بیرون ساختمان (Outdoor)
کابل فیبر نوری Indoor
کابل فیبر نوری Indoor بیشتر در کابل کشی داخل ساختمان مورد استفاده قرار می گیرند. این کابلها از روکش های نرم تری نسبت به کابلهای Outdoor برخوردارند؛ زیرا انتقال کابل نرم در داخل ساختمان بسیار آسانتر از کابلهای سخت است. کابلهای Indoor همچنین به دلیل اینکه در درون ساختمان مورد استفاده قرار می گیرند.
پوشش درون این کابلها،Tight Buffer است که رشته نخ هایی هستند که در سرتاسر کابل به دور آن پیچیده شدهاند و درمجموع قطری حدود ۹۰۰ میکرومتر را تشکیل می دهند که با مستقیم قرار گرفتن روی فیبر، مانع از ایجاد ضربههای کوچک به آن می شوند. این پوشش موجب منعطف تر شدن کابل می شود و استفاده از آن را برای کاربردهای متنوع آسانتر می کند.
سه نوع کابل Tight-Buffer وجود دارد که عبارتاند از:
– Breakout: در این کابلها، برای هر فیبر نوری با مکانیزم بافرینگ سخت، یک پوشش جداگانه وجود دارد.
– Mini-Breakout: در این کابلها، یک پوشش واحد کل فیبر نوری را حفاظت می کند.
– Zip Cord: که برای ساختن پچ کورد از آن استفاده می شود.
فیبر نوری Outdoor
کابل فیبر نوری Outdoor جهت استفاده در شبکههای شهری و بین شهری با قابلیت دفن مستقیم در خاک و استفاده درون کانال تولید می شوند. نسل جدید کابلهای Outdoor، کاملاً خشک هستند و دارای قطر و وزن کمتری نسبت به نسل قدیمشان می باشند.
کابلهای فیبر نوری Outdoor در بین کابلهای فیبر نوری از بالاترین درجه مقاومت برخوردارند. این نوع کابلها همچنین از پوشش ضد رطوبت، ضد اشعه یو وی و مقاوم در برابر آتشسوزی بهره می گیرند.
پوشش این دسته از کابلها Loose tube است و بیشتر در بیرون ساختمانها و فضاهای باز بکار می روند. درروش Loose-Tube تارهای فیبر نوری در یک تیوب پلاستیکی به نحوی قرار می گیرند که آزادانه امکان حرکت داشته باشند. این دسته کابلهایی هستند که هم در داخل و هم در خارج ساختمانها مورد استفاده قرار می گیرند و برخی از ویژگی های هر دو نوع کابلهای Indoor و Outdoor را دارند.
فیبر نوری indoor/Outdoor
کابل فیبر نوری In/Out عموماً برای محیطهای بیرونی که دارای مسیر کابل کشی مثل ترانک، طراحیشده است. نوع کابل ازنظر مقاومت ما بین کابلهای فیبر نوری محیط درونی و محیط بیرونی است.
انواع کابل فیبر نوری بر اساس نوع فیبر
کابل فیبر نوری به دو دسته کابل فیبر نوری سینگل مود و کابل فیبر نوری مالتی مود تقسیم می شوند.
فیبرهای نوری تک حالتِ (Single-Mode)
دسته اول کابلهایی هستند که نور را به صورت مستقیم و بدون شکست عبور می دهند. منبع نوری این دسته از کابلها لیزر است و شدت نور بالایی دارند. این نوع از فیبرها، هستههای کوچکی دارند. هسته مورد استفاده در فیبرهای نوری Single Mode قطری در حدود 10× 3/5 ایـنچ یـا 9 میکـرون دارد و می توانند نـور لیـزر مادونقرمز با طولموج 1300 تا 1550 نـانومتر) را درون خـود هدایت کنند. این عملیات به منظور ارسال یک سیگنال در هر فیبر استفاده می شود.
با توجه به قطر کمتر این نوع کابل برای مسافت های طولانی جهت کاهش افت سیگنال استفاده می شود. به عنوان مثال از آن می توان درکابل تلفن استفاده کرد. فیبرهای نوری Single Mode به دلیل داشتن اندازه ظریف هسته به تجهیزات خاصی از قبیل تجهیزات لیزری برای متمرکز کردن نور و تنظیم کردن دقیق آن نیاز دارند.
شاید اینکار برای یک یا دو اتصال در یک سازمان چندان هزینه بردار نباشد؛ اما زمانی که صحبت از یک شبکه Campus بزرگ می شود این تجهیزات به شدت هزینه های فیبرکشی شما را افزایش خواهند داد. فیبر سینگل مود پهنای باند بسیار بالاتری دارد. برخی تحقیقات انجام شده در این زمینه تفاوت ۱۰۰۰۰۰ گیگاهرتزی را گزارش کردهاند.
کابل فیبر نوری چند حالتِ (Multi-mode)
این نوع کابل قطر هسته آنها در مقایسه با کابلهای فیبر نوری تک حالتِ بسیار بزرگ تر و برابر با 50 یا 62.5 (الی ۱۰۰) میکرومتر هستند. فیبر مالتی مد حدود 62.5 میکرون قطر داشته و اجازه می دهد چندین سیگنال نور به طور همزمان از آن عبور کرده و چندین حالت از انتشار یا پاشندگی را تشکیل دهند.
منبع نوری این کابلها LED ها هستند و نور را در پرتوهای متعدد با طول موجهای مختلفی منتشر می کنند که این پرتوها بسته به نوع کابل، شکل انتشارهای مختلفی را در طول کابل دارند. کابلهای مالتی مود توانایی بیشتری در انتقال اطلاعات با سرعت بالا در مسافتهای کوتاه را دارا می باشند و به همین جهت در مسافتهای بین 600 – 400 متر مورداستفاده قرار می گیرند.
انواع فیبر نوری از نظر کاربرد
کابل فیبر نوری Interconnect
کابلهای فیبر نوری Interconnect برای اتصال تجهیزات در فواصل کوتاه کاربرد دارند. امکان خمش این کابلها بسیار زیاد و دارای روکش پلاستیکی نرم می باشند این کابلها عموماً در رک Rack برای ارتباط پچ پنل فیبر نوری با ماژول فیبر نوری سوییچ به کار می روند؛ اما کاربرد دیگر آنها برای اتصال کامپیوتر باکارت شبکه فیبر نوری با outlet یا پریز فیبر نوری به کار می روند. این نوع فیبر نوری دارای دو رشته کابل یکی برای ارسال داده و یکی برای دریافت آن استفاده می شود.
کابل فیبر نوری Distribution
کابلهای Distribution جهت اتصالات درون ساختمان از محل ورود کابلهای Backbone یا زیرساخت شبکه به ساختمان تا محل قرار گرفتن تجهیزات فیبر نوری در رک مانند switch ها و پچ پنل های فیبر نوری است. این نوع فیبر دارای توانایی خمش کمتری نسبت به نوع interconnect بوده ولی دارای کور یا هستههای بیشتری است.
کابل فیبر نوری Breakout
فیبرهای نوع Breakout که در این نوع کابل هستههای درون آن بسیار بیشتر هستند امکان خم کردن آن اصلاً وجود ندارد. در این نوع کابل دارای هستههای درونی بسیار زیادی وجود دارند که برای مسیرهای طولانی و ارتباط بین مجموعههای اطلاعاتی کاربرد دارد. مدلهای مختلف آن برای زیرخاک و زیردریا ساخته و استفاده می شوند. رویه ضخیم و مقاوم و تعداد بسیار بالای core یا هستههای مرکزی از مشخصات این نوع کابل است.
