کابل کشی ساخت یافته چیست؟ | کابل کشی شبکه

کابل کشی ساخت یافته به معنی پیروی از یک سری استانداردها که این استانداردها مشتمل بر پریزها (Outlet) کانکتورها، کابل ها  مسی یا فیبر نوری، اتصاالت و تجهیزات اتصال (Panels Patch) و سایر تجهیزات مورد نیاز جهت اجرای کابل کشی می باشند. همچنین فرآیندهای طراحی، نصب، تست و تضمین عملکرد سیستم را مشخص می کند.

در نگرش اولیه به هزینه های کابل کشی ساخت یافته در مقایسه با کابل کشی سنتی، آن را افزون تر می یابیم، ولی با توجه به طول عمر کابل کشی ساخت یافته می توان آن را به عنوان یک سرمایه گذاری دراز مدت قلمداد نمود. در کابل کشی به شیوه سنتی، تغییرات، جابجایی و کاربردهای جدید، مستلزم وقفه در روند اجرایی شبکه تا پایان اعمال تغییرات می گردد، که این وقفه در سازمان ها و شبکه های بزرگ بعضا زیان های مالی سنگینی را به دنبال داشته و هزینه های غیر مستقیم بسیار بیشتری را نسبت به هزینه های اولیه کابل کشی ساخت یافته بوجود می آورد. در این مقاله از تک دیتا با ما همراه باشید تا با بهترین راهکارها و استانداردها را برای طراحی و اجرای سیستم کابل کشی در شبکه‌ ها آشنا شوید.

اهداف کلیدی سیستم کابل کشی ساخت یافته

عمده ترین اهداف و دلیل نیاز به یک سیستم کابل کشی ساخت یافته (Structured Cabling):

1 -رعایت استاندارد های مناسب در نصب و اجرا هدف اصلی استفاده از طراحی ساخت یافته می باشد.

2 -استانداردهای کابل کشی LAN همه چیز را پوشش می دهد از عملکرد فنی و تکنیکی گرفته تا رعایت مسائل ایمنی

3 -با این نگرش نحوه طراحی و اجرا به گونه ای انجام می شود که وسیع ترین انواع برنامه های فعلی و آینده را در بر داشته باشد.

4 -عدم اجرای صحیح کابل کشی و یا استفاده از تجهیزات نامناسب منشا درصد زیادی از مشکالت هر شبکه است، هر چند هزینه های این بخش سهم ناچیزی از هزینه های شبکه را به خود اختصاص می دهد.

5 -تعویض یا ارتقای کابل کشی درون ساختمان به راحتی امکان پذیر نیست و کابل کشی یک سرمایه گذاری طولانی مدت به حساب می آید که باید بتواند به چندین نسل از سخت افزار و نرم افزار سرویس دهد.

6 -در کابل کشی ساخت یافته جابجایی، اضافه کردن و تغییرات در شبکه به راحتی امکان پذیر بوده و این برای سازمان هایی با جا بجایی زیاد، بسیار با اهمیت است.

7 -با رعایت این سیستم کابل کشی شرایط عیب یابی، تعمیر و نگهداری و توسعه شبکه بسیار سریع تر و راحت تر خواهد شد و مدیریت آن مؤثر تر خواهد بود.

13 نکته مهم‌ در کابل کشی ساخت یافته

برخی از نکات مهم در کابل کشی ساخت یافته :

1- به جای اتصال مستقیم حتما از Outlet یا پریز شبکه استفاده شود.

2- تعدادی Outlet یا پریز بصورت رزرو و بیش از نیاز فعلی نصب شود.

3- از داکت یا ترانک جهت انتقال و مدیریت کابل ها استفاده شود.

4- کابل کشی طبق استاندارد کابل کشی ساخت یافته انجام شود و نه بصورت سلیقه ای، همچنین در کابل کشی از کابل و تجهیزات مناسب و با کیفیت استفاده شود.

5- باید بگونه برنامه ریزی کرد که ارتقاء در آینده با هزینه های کم براحتی امکان پذیر باشد.

6- همواره به تکنولوژی هایی که در آینده نزدیک ممکن است جایگزین شود دقت شود، به عنوان مثال ممکن است استفاده از اترنت 1000BaseT در حال حاضر ضروری نباشد، ولی دلیل بر این نیست که مثال 5 سال آینده شرایط اینگونه باشد.

7- اگر محدودیت مالی زیادی وجود ندارد و در حال حاضر به سیستم شبکه کابل کشی 100BaseT نیاز می باشد بهتر است از یک سیستم کابل کشی با قابلیت پشتیبانی از تکنولوژی Mbs 1000 استفاده شود.

8- مستند سازی (Documentation) اقدامات انجام شده حتما انجام شود که شامل نقشه ها و جداول می شود.

9- در قسمت هایی که کابل برق، تلفن و شبکه در کنار هم قرار می گیرند از داکت های مخصوص استفاده شود و رعایت فاصله های مجاز ضروری می باشد.

10- از Rack (رک) جهت محافظت سوئیچ ها، پچ پنل ها و یا سایر تجهیزات شبکه استفاده شود.

11- توسط برچسب های مخصوص ، کابل ها و پریزها شماره گذاری شوند.

12- سوکت کابل ها به خوبی پانچ شده باشند و روکش کابل درون سوکت قرار گرفته باشد و همچنین اتصال کابل ها به پریزها و یا پچ پنل ها نیز به صورت صحیح انجام شود.

13- انتخاب Category مورد نیاز شبکه و استفاده از اتصال دهنده ها و سوکت های متناسب با آن و همچنین رعایت طول کابل ها در فواصل مجاز مطابق با نوع کابلی که در کابل کشی ساخت‌ یافته مورد استفاده قرار گرفته است.

بخش های مختلف یک شبکه ساختار یافته

اجزای اصلی شبکه ساخت‌ یافته را بشناسیم!

اتاق ارتباطات مرکز سیم‌کشی هر ناحیه کاری یا کابل کشی ساخت‌ یافته (Area Work) می‌باشد و باید در قسمت مناسبی از هر طبقه و یا هر بخش از ساختمان قرار گرفته شود. در حالت ایده آل به جهت به حداقل رساندن طول کابل ها، اتاق ارتباطات (TR) ها به طور مستقیم در بالا و پایین یکدیگر اجرا می شوند، در یک ناحیه کاری بزرگ تر ممکن است به بیش از یک TR نیاز باشد. اتاق ارتباطات می تواند شامل اجزایی نظیر پچ پنل، سوئیچ و یا هاب باشد و در آن کابل های شبکه ممکن است به یک سوکت و یا پچ پنل و یا سوئیچ ختم شود.

به دلیل سرعت بسیار زیاد و همچنین انتقال همزمان چندین نوع اطلاعات و نیز امکان استفاده جهت فاصله های طولانی، گاهی اوقات برای سیم کشی بین TRها از کابل فیبر نوری استفاده می شود و در صورت استفاده از کابل های مسی الزم است از Category ای استفاده شود که قابلیت انتقال سرعت های بالا را داشته باشد. به طور مثال برای سرعت های 11 گیگا بیت بر ثانیه و بالاتر استفاده از کابل مسی امکان پذیر نمی باشد. و الزام است از کابل فیبر نوری استفاده شود. کابل های کشی بین TR ها را اصطلاحا کابل کشی ستون فقرات و یا Wiring Backbone می نامند. به کابل کشی در یک ناحیه کاری کابل کشی افقی و یا Wiring Horizontal گفته می شود. شکل زیر اجزاء بکار رفته در سیستم کابل کشی ساخت یافته را نشان می دهد:

استانداردهای رایج کابل کشی ساخت یافته

استانداردهای متعددی در زمینه کابل کشی ساخت یافته وجود دارد و این استاندارد ها به مرور به هم نزدیک تر شده اند. در حال حاضر استاندارد EIA/TIA/ANSI رایج ترین و محبوب ترین این استاندارد ها می باشد که به اختصار EIA/TIA نامیده می شود و استاندارد آمریکای شمالی می باشد. استاندارد رایج دیگر 11801 IEC/ISO بوده که استاندارد کشورهای اروپایی می باشد.

استاندارد EIA/TIA 568

آخرین Revision این استاندارد C-568-EIA/TIA می باشد این استاندارد حداقل نیازهای یک سیستم کابل کشی، توصیف توپولوژی، حداقل و حداکثر طول کابل ها، سطح کارآیی رسانه ها و کارآیی تجهیزات مرتبط با کابل کشی، نوع کانکتورها و ترتیب اتصال پین ها را تعریف کرده است. بر اساس استاندارد سیم کشی ساخت یافته EIA/TIA کل سیستم کابل کشی را می توان به واحد های کابل کشی ساده تقسیم کرد و در صورت نیاز این واحد های کابل کشی ساخت یافته می تواند در ساختارهای بزرگ تر تکرار شود و این ساختار به هم پیوسته جهت تولید سیستم کابل کشی کلی مورد استفاده قرار می گیرد.

زیر سیستم‌های شبکه طبق استاندارد TIA/EIA 568

استاندارد 568 TIA/EIA تصریح داشته که سیستم کابل کشی ساخت یافته باید از زیر سیستم های ذیل تشکیل شده باشد:

1- زیر سیستم ناحیه کاری (Area Work) که این زیر سیستم در بر گیرنده آن بخش از کابل ها و کانکتورها است که اتصال نهایی بین ایستگاه های کاری و پریز ها و سوکت های دیواری را بر قرار می کند.

2- زیر سیستم کابل کشی افقی (Wiring Horizontal) که این زیر سیستم اتصال پریزها و سوکت های دیواری را به رک های ارتباطاتی برقرار می سازد.

3- زیر سیستم اتاق تجهیزات (Room Telecommunication یا Room Equipment) این اتاق به عنوان مکان متمرکز برای استقرار تجهیزات شبکه و مخابراتی، بخش مهمی از کابل کشی ساخت‌ یافته می باشد که باید اقدامات امنیتی و حراستی مناسب در آن انجام شود. درجه حرارت بین 18 تا 24 درجه باشد. رطوبت در محدوده 30 تا 55 درصد باشد. برای حفاظت در مقابل گرد و غبار از فیلترهای هوا استفاده شود. حداقل ارتفاع سقف 8/2 متر باشد و ابعاد درب ورودی و فضای اتاق نیز مناسب باشد. سیستم های اطفای حریق و نصب هشدار دهنده های دود در این اتاق الزامی است. در مجاورت اتاق تجهیزات نباید موتور خانه، لوله های آب، کابل های برق، آسانسور و نظایر آن قرار داشته باشد.

4- زیر سیستم اتاقک و یا رک های ارتباطاتی، کمدهای سیم (Closet Telecommunication و یا Closet Wiring) مکان فیزیکی و متمرکز در طبقات و یا بخش های مختلف یک ساختمان است که در آنجا کابل ها و انشعابات گرفته شده از ستون فقرات شبکه به تجهیزات الزم جهت ارتباط نظیر پچ پنل، سوئیچ، روتر یا نظایر آن متصل می شوند.

5- زیر سیستم کابل کشی ستون فقرات (Wiring Backbone) که به آن کابل کشی عمودی نیز گفته می شود و اتصال بین اتاق تجهیزات، کمدهای سیم و زیر سیستم ورودی ساختمان را بر قرار می کند.

6- زیر سیستم ورودی ساختمان (Entrance Building) یک فضای فیزیکی مثل اتاق که در بر گیرنده آن دسته از تجهیزاتی است که خطوط ارتباطی آن ها از دنیای خارج به ساختمان وارد می شوند به عنوان مثال خطوط WAN، خطوط ماهواره ای و یا خطوط ارتباطی دیگر ساختمان ها. تمام این اجزا بخشی از کابل کشی ساخت‌ یافته می باشند که می توانند ارتباطات خارجی را به شبکه داخلی ساختمان متصل کنند.