مانیتورینگ اتاق سرور یا سیستم کنترل شرایط محیطی بخشی از پروسه هوشمند سازی اتاق سرور و ساختمان است که شامل مانیتورینگ و آنالیز لحظه ای شرایط محیطی در اتاق سرور و دیتاسنتر می شود. این سیستم از جمله مهم ترین بخش های طراحی دیتاسنتر و اتاق سرور بوده و توسط سیستم مانیتورینگ شرایط محیطی به طور کامل پوشش داده می شود و به نوعی می توان گفت جزو لاینفک طراحی دیتاسنترهای به روز جهانی است. مانیتور لحظهای اتفاقات مربوط به اتاق سرور و دیتاسنترها نیاز به یک مدیریت متمرکز منابع دارد که این سیستم با کاهش هزینههای نگهداری، مقابله مؤثر با تهدیدات امنیتی و ایجاد اطمینان از عملکرد صحیح و بدون وقفه تجهیزات می تواند برای هر اتاق سروری ضروری باشد. اهمیت نگهداری از اطلاعات ارزشمند سازمانی، مشتریان و سرویس های خدماتی، طراحی اتاق سرور مناسب با ویژگیهای مورد نیاز را اجتناب ناپذیر نموده است.
سیستم مانیتورینگ ( کنترل شرایط محیطی ) یکی از اساسی ترین راهکارهای جدید برای کنترل و نظارت بر محیط کلی یک مجموعه یا یک اتاق سرور و یا دیتاسنتر است. مانیتورینگ اتاق سرور به صورت بلادرنگ پارامترهای مختلفی نظیر میزان دما، مقدار رطوبت محیط، انتشار دود، ولتاژ، حرکت، نشتی آب و غیره را آنالیز کرده و در صورت به وجود آمدن رفتار یا اتفاقی غیر معمول، با ارسال اخطار افراد را باخبر می سازد. در این سیستم می توان از اخطار پیامک، ایمیل و آژیر جهت اطلاع رسانی استفاده نمود. مانیتورینگ اتاق سرور می تواند در صورت به وجود آمدن شرایط خاصی در هر قسمت از دیتاسنتر یا اتاق سرورٰ همانند بالا رفتن دما، به صورت اتوماتیک سیستمهای تهویه مطبوع پشتیبان را فعال ساخته یا سرورها را خاموش کند در نتیجه هر چه سریع تر سیستم کنترل شرایط محیطی سازمان خود را از تک دیتا تهیه کنید.
آشنایی با مانیتورینگ اتاق سرور
دما
دمای مناسب و استاندارد برای مرکز داده و اتاق سرور بین دمای 68 تا 75 درجه فارنهایت است (معادل 20 تا 24 درجه سانتیگراد) است. در مرکزهای داده با چگالی بالا و اتاق سرورها با باز و بسته کردن درب معمولاً حجم زیادی از هوای با دما و رطوبت متفاوت وارد اتاق سرور می شود. این مورد می تواند بر روی هوای اتاق تأثیر زیادی داشته باشد و نیاز است تا سیستم کولینگ بلافاصله این تغییرات را جبران کند. در راستای هوشمند سازی اتاق سرور برای مراکز داده بزرگ به ازای هر 24 فوت فاصله باید یک سنسور دما در نظر گرفته شود و این دما از طریق دماسنج هوشمند روی دستگاه مانیتورینگ تشخیص داده می شود. افزایش بی رویه دما با تأثیر بر سخت افزارها موجب کاهش عمر مفید تجهیزات می گردد؛ بنابراین وجود سیستم مانیتورینگ اتاق سرور و یک سنسور دما در اتاق سرور و دیتاسنتر بسیار حیاتی است و از طریق این سیستم می توان این مورد را نیز بررسی و مانیتور کرد.

رطوبت
زمانی که میزان رطوبت افزایش پیدا می کند مسلماً تأثیرات منفی را بر روی تمامی بخشها ایجاد می کند. این رطوبت ممکن است در صورت تماس با کانکتورهای فلزی مدارها باعث اتصال کوتاه شده و عیب فنی به وجود آورد. در طراحی دیتاسنتر مهم ترین اولویت می بایست تأمین الزامات دمای مناسب و رطوبت استاندارد در ورودی هوا در مرکز داده باشد. رطوبت مناسب اتاق سرور، در دمای خشک ۱۸ درجه سانتیگراد ۶۰ درصد و در دمای خشک ۲۷ درجه سانتی گراد ۴۷ درصد است؛ بنابراین باید بحث مهم میزان رطوبت را نیز مورد نظر قرار دهیم و مانیتور کردن دما و رطوبت به طور هم زمان الزامی است.
گرد و غبار
یکی از عوامل مهم در بروز عملکرد پایین سرورها و افت کیفیت آنها نشست گرد و غبار و دوده روی قطعات داخلی آنها است. غبارها می توانند بر روی هاردها و تجهیزات دیگر نفوذ کرده و باعث ایجاد مشکلاتی شوند. گرد و غبار باعث می شود که الکتریسیته ساکن بیشتر شود و تأثیر زیادی بر روی جریانهای الکتریسیته به کار رفته شده در ولتاژ را دارد و تا حدی آنها کاهش می دهد. با توجه به موارد فوق برای جلوگیری از کاهش کارایی و ازکارافتادگی سرور، باید به صورت دورهای جنرال سرویسهای آن را انجام دهید و از طریق سیستم مانیتورینگ اتاق سرور و دیتاسنتر از وجود هر گونه گرد و غبار خطرناک در سرور اطلاع پیداکرده و مانع نفوذ آن شوید.

یو پی اس و برق
قطع برق در مواقع مختلف و گاها ضروری تجربهای است که مشکلات عدیدهای برای افراد ایجاد می کند. نوسانات ایجاد شده که به عنوان اساسی ترین مشکل برق سراسری شناخته می شود، گاه باعث آسیب دیدن تجهیزات اتاق سرور و دیتاسنتر می شود. کنترل و مانیتورینگ وضعیت UPS ها در اتاق سرورها به اندازه وجود آنها الزامی و ضروری است. آگاه شدن از میزان ولتاژ و جریان ورودی و خروجی UPS و میزان زمان باقی مانده جهت استفاده از UPS می تواند به روند کارکرد و تصمیم گیری مؤثر باشد.
ولتاژ و جریان
کنترل و مانیتورینگ میزان ولتاژ و آمپر در اتاق سرور و دیتاسنتر به علت نوسانات برق و آسیب پذیر بودن بسیاری از این تجهیزات الزامی است. از طریق سنسورهای هوشمند قرار گرفته در سیستم مانیتورینگ شرایط محیطی اتاق سرور، مقدار ولتاژ و آمپر علاوه بر جلوگیری از خسارات احتمالی می توان از نوع کارکرد تجهیزات و یا خرابی احتمالی قطعات مطلع شد.
حرکت
حسگرها و سنسورهای هوشمند تشخیص حرکت استفاده شده در دستگاه مانیتورینگ اتاق سرور ، منابع تولید انرژی و حرکت را تشخیص می دهند و در محیطهای بسیار گرم یا سیستمهای گرمایش مرکزی دچار مشکل نخواهند شد. سنسور تشخیص دهنده حرکت با هشدارهای فوری که در صورت حرکت به شما داده می شود به شما این امکان را می دهد که از هر اتفاقی در دیتاسنتر آگاه شوید. با استفاده از سیستم کنترل و مانیتورینگ اتاق سرور و سنسور حرکت نیز می توان از افزایش مصرف انرژی به علت وجود افراد و کارکرد سیستمهای خنک کننده با ظرفیت بیشتر جلوگیری کرد.
نشت آب
نشتی آب یکی از خطراتی است که ممکن است هر اتاق سرور و دیتاسنتر را تهدید کند. چه بسا رسیدن این آب به بردهای الکترونیکی و تجهیزات برقی درون اتاق موجب از کار افتادن کامل سرورها و ایجاد خسارتهای هنگفت می شود. از این رو استفاده از سنسور تشخیص نشت آب موجود در سیستم کنترل شرایط محیطی جهت اطلاع سریع از بروز این مشکل بسیار حائز اهمیت است.

مانیتورینگ اتاق سرور و در کل مجموعه سیستم مانیتورینگ شرایط محیطی، جهت کنترل شرایط محیطی نظیر دما، رطوبت، دود، آتش، نشتی مایعات، ولتاژ، جریان، لرزش، جریان هوا، کنترل دسترسی، دوربینهای تحت شبکه و ارسال هشدارهای مختلف (SMS, SNMP, Email, Video and Alarm) و کنترل رکها، محیط دیتاسنترها و سایتهای مخابراتی و غیره مورد استفاده قرار می گیرد.

